Şirket kuruluşunda NACE kodu seçimi en çok şu noktada bozulur: kullanıcı günlük iş tarifini doğrudan resmî başlık sanır. Oysa aynı iş modeli bazen yazılım, bazen barındırma, bazen de internet üzerinden perakende olarak ayrışır.
Kuruluştan önce ayrıştırılacak karar
-
Ana gelir kalemi gerçekten hangisi?
-
Satış mı yapılıyor, aracılık mı yapılıyor, yoksa yazılım mı geliştiriliyor?
-
İş modelinde hosting, altyapı, danışmanlık veya operasyon ayrı gelir üretir hale geliyor mu?
-
MERSİS ekranına yazacağınız cümle ile seçeceğiniz başlık aynı şeyi mi anlatıyor?
Resmî kayıtlardan çıkan örnek senaryolar
| Senaryo | Öne çıkan aday | Resmî dosyada görülen işaret | Ne zaman komşu koda bakılır? |
|---|---|---|---|
| Müşteriye özel yazılım, uygulama veya web geliştirme | NACE 621000 — Bilgisayar Programlama Faaliyetleri (Sistem, Veri Tabanı, Network, Web Sayfası Vb. Yazılımları İle Müşteriye Özel Yazılımların Kodlanması, Masaüstü Ya Da Mobil Cihazlar İçin Uygulama Geliştirme, Vb) | GİB sözlüğünde Web Sayfalarının Tasarımı Ve Programlanması, İşletme Ve Finans Yazılım Uygulamaları, Yazılım Geliştirme Faaliyetleri, Orijinal Olanlar gibi ifadeler doğrudan görünür. | Kurulum, yönetim veya siber güvenlik danışmanlığı ağır basıyorsa 622000; barındırma ve altyapı ağır basıyorsa 631000 da açılmalıdır. |
| Bulut altyapısı, veri işleme veya hosting | NACE 631000 — Bilgi İşlem Altyapısı, Veri İşleme, Barındırma Ve İlgili Faaliyetler | Sözlükte Blockchain/Dağıtık Defter Teknolojisi (Dlt) Veri İşleme Faaliyetleri, Bilgi İşlem Altyapısı, Veri İşleme, Barındırma Ve İlgili Faaliyetler, Dijital Veri Depolama, gibi altyapı ve barındırma sinyalleri yer alır. | Yalnızca kod yazılıyor ve müşteri için uygulama geliştiriliyorsa 621000 tarafı daha güçlü olabilir. |
| Kendi ürününü internet üzerinden doğrudan satmak | NACE 479114 — Radyo, Tv, Posta Yoluyla Veya İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaret | Ticaret Bakanlığı listesinde E-Ticaret meslek eşleşmesi bu kayda düşer. | Satıcı değil aracı/platformsan 479115, 479200 veya 639102 tarafına dönmek gerekir. |
| Uzmanlaşmamış perakende için aracılık modeli kurmak | NACE 479115 — Uzmanlaşmamış Perakende Ticaret İçin Aracılık Hizmeti Faaliyetleri | Başlık doğrudan perakende ticaret için aracılık hizmetini anlatır. | Belirli ürün kümelerinde uzmanlaşmış aracılık varsa 479200 ayrıca kontrol edilmelidir. |
Kuruluş öncesi beş adımlık kontrol
-
Fiili işi tek cümlede yazın.
-
Önce bölüm ve sınıf katmanında başlığı doğrulayın.
-
GİB sözlüğünde geçen terimlerle başlığı çapraz okuyun.
-
Aynı sınıf veya komşu sınıftaki yakın kodları karşılaştırın.
-
Son kararı MERSİS’e yazılacak faaliyet ifadesiyle birlikte yeniden test edin.
Sık karıştırılan durumlar
-
Yazılım geliştirme ile altyapı/barındırma aynı kayıt sanılır.
-
İnternetten satış ile internet sitesi işletmek aynı faaliyet gibi okunur.
-
Aracılık modeli ile doğrudan perakende satış ayrılmaz.
-
Yardımcı faaliyet ana gelir kalemiymiş gibi kodlanır.
Resmî kaynaklar
YMYL notu
Kuruluş işlemlerinde son karar için resmî kayıt ekranı ve kurum kaynakları esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Şirket kurarken tek bir faaliyet cümlesi yeterli midir?
Hayır. Tek cümle başlangıç sağlar ama başlığın bağlı olduğu bölüm, sınıf ve aynı sınıftaki komşu kayıtlar birlikte okunmalıdır. Kuruluş aşamasında yapılan hata çoğu zaman başlığı tek başına yeterli saymaktan kaynaklanır.
Yazılım geliştirip aynı zamanda hosting veriyorsam hangi kayıtları birlikte kontrol etmeliyim?
Bu durumda 621000 ile 631000 birlikte okunmalıdır. Kodlama ve uygulama geliştirme tarafı 621000, altyapı, veri işleme ve barındırma tarafı ise 631000 başlığında toplanır.
Ticaret Bakanlığı meslek listesi neden yararlıdır ama tek başına yeterli değildir?
Meslek listesi, kullanıcıların işi hangi günlük meslek adıyla anlattığını gösterir. Ancak bağlayıcı sınıflama omurgası yine GİB 2026 NACE başlıklarıdır; bu yüzden meslek listesi birincil karar değil çapraz kontrol katmanı olarak kullanılmalıdır.
Kuruluşta ilk görünen yakın kodu seçmek neden risklidir?
Yakın iki kod çoğu zaman aynı sınıfta veya komşu sınıfta durur ama biri satış, diğeri aracılık ya da danışmanlık mantığıyla yazılmış olabilir. İlk satırı seçmek yerine aynı sınıftaki diğer kayıtlar da açılmalıdır.